Li ser namzêdîya Nûrî Malikî

Nûçeyên Kurdistan LEZGIYEVA

Sêşem 3 Adar 2026 - 07:00

Di 24’ê Çileya 2026’an de, sê roj piştî ku Serokwezîrê berê yê Iraqê Nûrî Malikî wekî namzedê ‘’Hevpeymaniya Çarçoveya Îttîfaqên Şîeyan’’ ji bo avakirina hikûmetek nû hate destnîşankirin, Serokê Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê Donald Trump li ser platforma TruthSocial daxuyaniyek bi gotinên tund da. Wî destnîşankirin şermezar kir û bi gotinên "Divê ev careke din çênebe" hişyarî da, Trump zêde kir ku hilbijartina Nûrî Malikî, ku wî siyaset û îdeolojiya wî wekî nepejirandî bi nav kir, dê bibe sedema bidawîbûna piştgiriya Amerîkayê ji bo Iraqê. Di daxuyanîya xweda wî got kû "Bêyî alîkariya me, şansê Iraq a serkeftin, geşbûn û azadiyê tune ye. Vê daxuyaniyê di têkiliyên di navbera Washington û Bexdayê de xetek nû ya aloziyê çêkir, ku her du alî neçar in ku di têkiliyên xwe yên pêşerojê de li ber çavan bigirin. Îran jî neçar ma ku xwe bi rewşa guherbar re biguncîne.

Di bersiva van pêşketinan de, Nûrî el-Malikî diyar kir ku hem dijberên navxweyî û hem jî yên herêmî yên Donald Trump wî matmayî hiştine. Di 28’ê Çile de, di nav gotegotên dijwarîyên hilbijartina wî de, wî kiryarên serokê Amerîkî wekî "destwerdana eşkere di karûbarên navxweyî yên Iraqê de" bi nav kir. Namzedê hikûmetê her wiha diyar kir ku ew ê tenê îstifa bike ger piraniya endamên Hevpeymaniya Çarçoveya Îttîfaqê piştgirîya wî nekin. Rewşa derbarê pêşeroja serokatîya Iraqê de bala zêdetir kişandiye ser xwe, ji ber ku endamên nû yên parlamentoyê divê serokkomarek hilbijêrin, postek ku bi kevneşopî ji hêla Kurdan ve tê girtin. Piştî vê yekê, serokkomar mecbûr e ku serokwezîrek ji bloka herî mezin a parlamentoyê tayîn bike da ku hikûmetek ava bike.

Di vê gavê de, hêzên siyasî yên Iraqî neçar in ku hewl bidin ku bandorên daxuyaniya Donald Trump kontrol bikin, rûmeta xwe biparêzin û heta ku encama nakokiya Îranî-Amerîkî zelaltir bibe demê bikirin. Tenê wê demê dê gengaz be ku biryarek guncaw ji bo rewşa pêşketî were dayîn. Di rojên pêş de pênc senaryoyên gengaz ji bo avakirina hikûmetek Iraqî derdikevin holê:

Namzedekî lihevkirinê bi piştgiriya Îranê. Ger rejîma Îranê ji pevçûnê (leşkerî an dîplomatîk) bi windahiyên herî kêm derkeve, hikûmetek dikare bi serokatiya namzedekî ku hem ji bo lîstikvanên navxweyî û hem jî ji bo civaka navneteweyî qebûl be, were avakirin.

Hikûmeteke ku li gorî Amerîkayê ye. Ger sîstema siyasî ya Îranê lawaz bibe an jî hilweşe, dê derfetek derkeve holê ku kabîneyek li gorî berjewendiyên Washingtonê û rastiya nû ya herêmî were afirandin.

Destwerdana çalak a rayedarên olî yên li Necefê û Sedir. Saziya olî, bi piştgiriya Muqteda Sedir, dikare Malikî neçar bike ku îstifa bike û hikûmetek hevseng ava bike, an jî wî neçar bike ku bi dilxwazî ji hilbijartinan vekişe.

Hilbijartinên pêşwext. Di bin hikûmeta niha ya Mihemed Şîa El-Sûdanî an kabîneyeke demkî de, hilbijartinên pêşwext dikarin di nav sala bê de werin lidarxistin. Tê payîn ku tevgera Sadrist beşdar bibe. Lêbelê, ev senaryo ji ber nakokiyên berdewam ên di navbera blokên Şîe yên di nav Hevpeymaniya Çarçoveya Îttîfaqê de ne mimkûn e.

Vekişîna bi dilxwazî ya Nûrî el-Malikî. Îstifayeke bi zanebûn ji aliyê namzed ve dikare derfetekê bide Hevpeymaniya Çarçoveya Îttîfaqê ku rêça xwe biguherîne, pêbaweriyê biparêze û berjewendiyên Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê li ber çavan bigire bêyî ku "serweriya Iraqê" têk bibe.

Ev pênc vebijark, ku her yek ji wan xwedî şansek berawirdî ya bicîhanînê ye, di hemû civînên dawî yên Hevpeymaniya Çarçoveya Koordînasyonê de hatine nîqaşkirin. Lêbelê, helwestên partiyan li ser pejirandina wan ji hev cuda ne. Tenê tiştê sabît zehmetiya gihîştina lihevkirinek navxweyî ye ku bikaribe pirsgirêkê li derveyî çarçoveya herêmî çareser bike.

parvê bike

   

Yeni Özgür Politika

© Copyright 2026 Yeni Özgür Politika | Mafên belavkirinê parastî ne.