- Dr. Bariş Oktem ê bal bir ser armanc û xebatên NextGen Kurdî diyar kir ku ew hewl didin cîhekî ava bikin ku ciwan tê de dengê xwe bilind bikin û bi hev re li ser pêşerojê bifikirin û got:”Bi vî awayî em dixwazin hafizeyek nû ya ciwanên Kurd ava bikin, hafizeyek ku bi Kurdî diaxive, di dîjîtalê de belav dibe û li ser civakê bi awayekî rexnegir û afirîner difikire”
ROZA METÎNA-AMED
NextGen Kurdî bi xebatên xwe yên bi zimanê Kurdî pêk tîne derdikeve pêş. Bi taybet jî bi van xebatana tê xwestin ciwan dengê xwe bilind bikin. NextGen Kurdî li ser mijarên cuda forum jî li dar xistiye û armanc dike vê belav bike. Dr. Bariş Oktem têkildarî armanc û xebatên NextGen Kurdiyê nirxandin kir.
NextGen Kurdî dengê ciwanan bilind dike
Bariş Oktem di destpêkê de behsa armanca avakirina NextGen Kurdî kir û wiha got:”NextGen Kurdî ji wê baweriyê derket holê ku demokrasî ne tenê mijarek siyasî ye, lê di heman demê de pratîkek rojane ye; pratîkek ku bi guhdarîkirinê, bi axaftina bi rêz û bi qebûlkirina cudahiyan ava dibe. Em dibînin ku ciwanên Kurd ên Amedê di jiyana dîjîtal de pir çalak in, lê di gotûbêja sivîl de gelek caran bêdeng dimînin. Lêkolîn jî nîşan didin ku gelek ji wan ji nûçeyan dûr disekinin, lê di heman demê de dixwazin li ser mijarên giran û girîng biaxivin. Armanca me ev e ku vê valahiyê dagirin: ji bo ciwanan qadeke ewle û vekirî biafirînin ku tê de ew bi zimanê xwe pirsan bipirsin, fikrên xwe parve bikin û bi hev re nîqaş bikin. Em ne tenê foruman pêk tînin; em hewl didin cîhekî ava bikin ku ciwan tê de dengê xwe bilind bikin û bi hev re li ser pêşerojê bifikirin. Bi vî awayî em dixwazin hafizeyek nû ya ciwanên Kurd ava bikin, hafizeyek ku bi Kurdî diaxive, di dîjîtalê de belav dibe û li ser civakê bi awayekî rexnegir û afirîner difikire”
Arşîveke zindî ya dengên ciwanan
Bariş Oktem li ser xebatên heta niha hatine kirin jî wiha got:”Heta niha me sê forum lidar xistine. Forûma yekem mijara me “Çand û Hunera Kurdî” li ser ziman, nasname û aîdîyetê bû. Foruma duyem li ser ciwanî û aştî bû; me hewl da ku pêvajoya aştî û çareseriyê ne tenê wek mijarek siyasî, lê wek pirseke rojane ya ciwanan binirxînin. Foruma sêyem jî li ser mijara tiryakbûnê bû, ku me ev mijar ji perspektîfên cuda wek derûnî, hiqûq û civaka sivîl nirxand. Aliyekî girîng ê xebata me ew e ku em foruman tenê di salonê de nahêlin. Em ji wan naverokên cuda diafirînin: vîdyoyên dirêj li ser YouTube, podcast li ser Spotify, û vîdyoyên kurt ên bi Kurdî ji bo platformên dîjîtal. Bi vî awayî, her forum ji çalakiyek kurt derbas dibe û dibe arşîveke zindî ya dengên ciwanan. Di warê bandorê de, me ji hejmara temaşevanan zêdetir li ser guherîna beşdariyê fokus kir. Hin ji beşdaran vedigerin foruman, hin jî rola çalaktir digirin. Her weha em dibînin ku têkiliyên li ser şîroveyan ji reaksiyonên hêsan derbas dibin ber bi gotûbêjên bi argûman ve. Bi vî awayî, NextGen Kurdî hêdî-hêdî dibe qada xebata sivîl, medya û beşdarbûna çalak a ciwanan.”
Em dixwazin Kurdî belav bibe
Bariş Oktem li ser girîngiya xebatên bi zimanê Kurdî jî wiha got:”Ji bo me, Kurdî ne tenê amûrek ragihandinê ye; ew cihê bîr, hest, nasname û xweîfadekirinê ye. Em dibînin ku gelek ciwanên Kurd di jiyana rojane de bi Kurdî dipeyivin, lê dema ku mijar tê li ser gotûbêjên sivîl an akademîk, gelek caran ziman diguherînin. Bi vî awayî, Kurdî di qada hestî de dimîne, lê ji qada fikir û gotûbêja sivîl dûr dikeve. Armanca me ev e ku vê sînorê biçikînin. Em dixwazin ku Kurdî ne tenê zimanê jiyana rojane be, lê her weha zimanê forumê, zimanê analîzê û zimanê gotûbêja demokratîk jî be. Em bawer dikin ku ziman tenê bi axaftinê nayê parastin; ziman bi karanîna xwe li qadên nû dijî. Dema ku Kurdî bibe zimanê pirsên dijwar, zimanê rexne û zimanê hilberandina naveroka dîjîtal, wê hingê ew bi nifşê nû re zindî û nûjen dimîne. Em dixwazin Kurdî belav bibe. ”
Forûma sêyem ne tenê li ser tiryakê bû
Bariş Oktem bal bir ser foruma sêyem a li ser tiryakbûnê û bi Zazakî hate lidarxistin û wiha pê de çû:”Em mijara tiryakbûnê tenê wek pirsgirêkek sûc an tenduristiyê nabînin; em wê wek neynika civakê dibînin. Pirsên me ev in: Mirovek çima dikeve nav tiryakê? Ev tenê hilbijartinek e, an jî birînek û qîrînek ji bo alîkariyê ye? Civak û dewlet ev kes çawa dibînin? Di heman demê de, ziman jî bi qasî mijarê girîng bû. Pîrozkirina Kurmancî ji bo me destpêk e, lê armanca dawî nîne. Civaka Kurd pirreng e û Zazakî jî beşek girîng ê vê pirrengiyê ye, lê gelek caran ji qada gotûbêja sivîl dûr tê hiştin. Bi lidarxistina vê forumê bi Zazakî, em dixwazin vî dengê paşxistî li nav gotûbêjê vegerînin. Ev jî nîşan dide ku em demokrasiyê tenê li hember zimanên din nabînin, lê di nav xwe de jî li ser cihdan û bihîstina dengên cuda radiwestin. Bi vî awayî, foruma sêyem ne tenê li ser tiryakbûnê bû; ew di heman demê de li ser civak, ziman û pirrengiya me jî bû.”
Forûma çaremîn li ser zimanê civakî ye
Bariş Oktem li ser forûma çaremîn a NextGen Kurdî jî wiha got:”Forûma me ya çaremîn li ser mijara jin û sporê ye. Ev mijar ji ber ku di civaka me de spor, bi taybetî futbol, gelek caran wek qada mêrane tê dîtin û zimanekî mêrane li ser wê serdest e, girîng e. Gelek jin di warê sporê de çalak in, lê hem di medyayê de hem jî di gotûbêjên rojane de, xwedîbûna wan gelek caran nayê dîtin an jî bi awayekî têr nayê temsîl kirin. Ev jî dibin sedem ku jin li vê qadê xwe bi azadî îfade nekin an jî ji bo beşdarbûnê kêmtir derfet bibînin. Armanca me di vê forûmê de ev e ku ev ziman û vê dîtinê binirxînin û bi çavê rexnegir li ser wê bifikirin. Em dixwazin ku spor ne tenê wek qada mêrane, lê wek qada civakî ya ku her kes dikare beşdar bibe were dîtin. Her weha em dixwazin ku dengê jinan di vî warî de zêdetir were bihîstin û ku ciwan li ser wekhevî, temsîl û derfetên hevpar bi hev re nîqaş bikin. Bi vî awayî, forûma me ya çaremîn tenê li ser sporê nîne; ew di heman demê de li ser maf, temsîl û guherîna zimanê civakî ye.”
NextGen Kurdî vexwendinek e
Bariş Oktem têkildarî plana NextGen Kurdî ya pêşerojê jî wiha got:”Pîlota me ji bo şeş mehan hatîye sêwirandin, lê nêrîna me ji vê pir mezintir e. Em dixwazin NextGen Kurdî ji çarçoveyek demkî derbas bibe û bibe înîsiyatîfeke domdar a ciwanan. Di pêşerojê de sê armancên me yên sereke hene. Yekem, em dixwazin foruman bidomînin û formatên nû pêş bixin, wek atolyeyên medya, podcast û nivîsînê. Duyem, em dixwazin modela xwe li derveyî Amedê jî biceribînin û belav bikin. Sêyem jî, em dixwazin wan ciwanan ku bi domdarî beşdar bûne alîkarî bikin da ku ew bibin moderator, çêkerê naverokê û aktorên civakî. Ji bo me, NextGen Kurdî ne tenê projeyek e; ew vexwendinek e—ji bo ciwanan ku dengê xwe bidin, ji bo civakê ku wan bibihîze û ji bo Kurdî ku di qadên nû û dîjîtal de bi awayekî zindî were bikaranîn. Her ciwanê ku dixwaze beşdar bibe dikare me bi rêya platformên me yên dîjîtal bigihe—li ser Instagram, TikTok, YouTube û platformên din.”
