Bêçekbûn tena serê xwe ne çareserî ye

Nûçeyên Forum —

În 20 Mijdar 2026 - 07:30

  • Daxuyaniyên serokê Teşkîlata Îstîxbarata Neteweyî (MÎT) Îbrahîm Kalin ên derbarê pêvajoyê de nîşan didin ku divê mijarên bingehîn ên pêvajoya Aştî û Civaka Demokratîk careke din bi awayekî vekirî werin nîqaşkirin.

MEHMET ALÎ ALÇINKAYA

 Kalin diyar kir ku du stûnên sereke yên pêvajoyê hene û got:

"Du stûnên sereke yên pêvajoyê hene; bêçekkirin û demokratîkbûn. Tenê bêçekkirin pirsgirêkê çareser nake. Divê em sedemên bingehîn ên pirsgirêka Kurd çareser bikin. Pêvajo divê li ser du stûnan bi pêş ve biçe. Stûna din bê guman bêtir demokratîkbûn û reformên demokratîk e." Wî her wiha got, "Ez bawer dikim ku Tirkiye têra xwe mezin e ku mirovên ku dê vegerin welêt entegre bike."

Ev daxuyanî nîşan didin ku pirsgirêk nikare tenê bi danîna çekan were sînordarkirin; divê sedemên dîrokî, siyasî û civakî yên pirsgirêka Kurd werin çareserkirin. Ji ber ku bi tena serê xwe bidawîanîna şerê çekdarî aştî û demokratîkbûnê garantî nake. Aştiya mayînde tenê bi rakirina înkar, asîmîlasyon, newekhevî û astengiyên li pêşiya mafên demokratîk mimkun e.

Ev tam jî bingeha pêvajoya Aştî û Civaka Demokratîk e. Banga Birêz Abdullah Ocalan a ji bo Aştî û Civaka Demokratîk, ku di 27'ê Sibata 2025'an de hatiye kirin, ne tenê armanc dike ku têkoşîna çekdarî bi dawî bibe, lê di heman demê de armanc dike ku di şert û mercên nû de siyaseta demokratîk, civakeke demokratîk û jiyaneke hevpar ava bike.

Ji ber vê yekê, her du stûnên pêvajoyê nikarin ji hev werin veqetandin. Bêçekkirin û demokratîkbûn divê bi hev re, bi hev re temamker û wekî gavên ku hevûdu xurt dikin pêşve biçin. Nayê qebûlkirin ku mafên demokratîk werin paşxistin, bêqanûnî berdewam bike û azadiyên siyasî werin sînordarkirin.

Çareseriya pirsgirêka Kurd ne tenê bi vegera çend kesan a ji bo welêt an jî bi danîna çekan ve sînordar e. Pirsgirêka rastî ew e ku garantiya destûrî û yasayî ya nasname, ziman, çand, îrade û mafê siyaseta demokratîk a gelê Kurd bê misogerkirin. Divê Kurd, bi tevahî, di nav pergala yasayî de cih bigirin û li ser bingeha hemwelatîbûna wekhev bibin mijarên damezrîner ên civakek demokratîk.

Daxuyaniya Kalin ku dibêje Tirkiye têra xwe mezin e ku kesên ku vedigerin welêt pêşwazî bike jî girîng e. Lêbelê, ji bo ku ev pêk were, ne tenê amadebûna qebûlkirina wan, lê di heman demê de rêziknameyên qanûnî û demokratîk ên berbiçav jî hewce ne. Divê azadiya kesên ku ji ber sedemên siyasî girtî ne, mafê vegerê ji bo kesên ku neçar mane li sirgûnê bijîn, rakirina astengiyên li pêşiya siyaseta demokratîk û misogerkirina mafên wekhev ji bo her kesî were misogerkirin.

Di vê nuqteyê de berpirsiyariyeke girîng dikeve ser milê Meclîsa Mezin a Neteweyî ya Tirkiyeyê. Ji bo misogerkirina entegrasyona civakî ya aştiyê û sazûmankirina demokratîkbûnê, divê qanûnek çarçove were derxistin; bêçekkirin, garantiyên qanûnî, siyaseta demokratîk û entegrasyona civakî divê wekî yekparebûnek temamker werin hesibandin. Sozên hatine dayîn divê bibin rêziknameyên qanûnî yên berbiçav.

Divê neyê jibîrkirin ku demokrasî ne tenê bi rêya gotaran, lê di heman demê de bi naskirin û bicîhanîna mafan jî pêk tê. Ji bo aştiyê pêwîstî bi naskirina îradeya hemû beşên civakê û bi hev re jiyana nasname û baweriyên cuda bi şert û mercên wekhev heye. Jin, ciwan, karker, gelên bindest û civakên olî divê bibin mijarên jiyana demokratîk.

Tiştê ku îro pêwîstiya me pê heye ne vegera ji bo polîtîkayên şer û înkarê yên berê ye, lê belê girtina berpirsiyariyeke dîrokî ya ji bo avakirina civateke demokratîk e. Ev dikare bi misogerkirina azadiya xebat û ragihandinê ya Birêz Abdullah Ocalan, bi vekirina rêya siyaseta demokratîk û bi misogerkirina garantiyên yasayî yên aştiyê pêk were.

Bêçekkirin destpêka aştiyê ye; demokratîkbûn garantiya aştiyê ye. Çareseriyeke mayînde ne mimkûn e heya ku ev her du stûn bi hev re pêş nekevin.

Doh pir zû bû, îro pir dereng e, niha dem hatiye! Parastina pêvajoya Aştî û Civaka Demokratîk ne tenê hilbijartinek siyasî ye, lê xwedîderketina li pêşeroja hevpar a gel e. Erka me ne ew e ku em li benda pêvajoyê bisekinin; ew e ku em bi hev re bi têkoşîna civakî ya rêxistinkirî aştî, azadî, wekhevî û civakek demokratîk ava bikin.

Aştî nayê paşxistin, demokrasî nayê paşxistin. Azadî nayê dayîn, ew bi têkoşînê tê bidestxistin!

parvê bike

   

Yeni Özgür Politika

© Copyright 2026 Yeni Özgür Politika | Mafên belavkirinê parastî ne.