Jiyana xwe ji bo Kurdî terxan kir

• Mahmût Bozarslan, biraziyê nivîskar, zimannas û wergêrê Kurd Mehmet Emîn Bozarslan, got ku apê wî ji bo ku Kurdî di hemû qadên jiyanê de were axaftin têkoşiyaye.

Nivîskar, zimannas û wergêrê Kurd Mehmet Emîn Bozarslan di 9'ê Sibatê de di 92 saliya xwe de li bajarê Uppsala yê Swêdê ku 48 salan li wir jiya, koça dawî kir. Bozarslan ku di sala 1934'an de li navçeya Licê ya Amedê ji dayik bû, perwerdehiya medreseya kevneşopî wergirt. Bi hewldanên xwe Tirkî û xwendin û nivîsandinê fêr bû û piştî ku di azmûnên derveyî de derbas bû û di sala 1956'an de bû muftî. Lêbelê, ji ber nivîsên xwe yên rexnegir du caran ji karê xwe hat dûrxistin.

Di sala 1968'an de, Bozarslan bi berhema xwe ya "Alfabeya Kurdî" di dîroka Tirkiyeya nûjen de tiştekî bêhempa kir. Lêbelê, di roja ku pirtûk hat weşandin de hat desteserkirin û Bozarslan bi tohmeta "cudakariyê" hat girtin. Piştî darbeya leşkerî ya 12'ê Adara 1971'ê ew dîsa hat girtin û heta sala 1974'an di girtîgehê de ma. Kurê wî, Ganî Bozarslan, di Gulana 1977'an de li Stenbolê hat kuştin. Sûcdar hîn jî ne diyar in. Bozarslan ku gefên kuştinê lê dihatin xwarin û bi pêvajoyên darizandinê re rû bi rû mabû, neçar ma ku di sala 1978'an de koçî Swêdê bike. Di salên xwe yên li sirgûnê de, bi rêya Weşanxaneya Deng ku wî damezrandibû, wî berhemên bingehîn ên wêjeya Kurdî rizgar kir bi nivîsandina wan bo tîpên Latînî yên nûjen.

Bi hesreta welat koça dawî kir 

Mahmût Bozarslan destnîşan kir ku apê wî heta 92 saliya xwe bê westan ji bo ziman û çanda Kurdî xebitiye û got:"Jiyana xwe ji bo ziman û çanda Kurdî terxan kir. Min di sala 2017'an de serdana wî kir. Bênavber dixebitî. Serê sibê dest bi karê xwe dikir û heta derengiya şevê berdewam dikir. Plan dikir ku pirtûka xwe biqedîne û vegere bajarê xwe. Piştre pandemiyê dest pê kir. Bi hesreta welatê xwe koça dawî kir. Wî dixwest ku li her derê jiyanê, li malê, li bazarê, bi Kurdî were axaftin. Wî jiyana xwe ji bo gelê Kurd û zimanê Kurdî terxan kir. Kurê wî bi sûcekî nediyar hat kuştin. Ew bi xwe hat girtin. Gelek caran bi sirgûnkirinê re rû bi rû ma. Gefên kuştinê lê hatin xwarin. Tenê ji ber ku li ser Kurdî dixebitî, van hemûyan dît. Ger koçî Swêdê nekira, dê bi xetereya kuştinê re rû bi rû bimaya. Di dema muftîtiyê de, hevalên wî yên ku îmam bûn kovarên Kurdî dixistin nav kîsikan û gund bi gund diçûn û Kurdî fêrî gel dikirin. Ew kesê ku kovar dida hevalên xwe bû. Heta roja ku mir, ji bo pêşxistina zimanê Kurdî têkoşiya. Em ê li ser şopa wî bimeşin."

MA/FETHÎ BALAMAN