Du dayikên zarokên wan jiyana xwe ji dest dane

• Ji êşê ber bi aştiyê, ji aştiyê ber bi civaka demokratîk ve; Hin êş ne tenê di dilê dayikekê de dimînin; ew vediguhere dîrok, bîr û pêşeroja gelekî. Besna Tekbudak û Refîka Nergiz, du dayikên ku her yekê sê zarokên wan di têkoşîna azadiya Kurd de canê xwe feda kirine, barê herî giran ê vê dîrokê hildigirin.

MEHMET ALÎ ALÇINKAYA

Tu peyv nikare bi tevahî êşa dayikekê ku sê zarokên xwe veşartine rave bike. Ji ber vê yekê, ravekirina windakirina wan tenê bi têgehên wekî "biha" an "şehîd" têrê nake. Her zarok perçeyek bêhempa ye ku ji jiyana dayikekê hatiye veqetandin. Lêbelê, di nav vê êşê de, divê mirov ne tenê xemgîniya rabirdûyê, lê di heman demê de banga pêşerojê jî bibîne: Bila êdî dayik zarokên xwe veneşêrin. Bila êdî zarok di nav şer de mezin nebin. Bila pirsgirêka Kurd ne bi înkar û tundûtûjiyê, lê li ser bingeha siyaseta demokratîk û azadiyê çareser bibe.

Rakirina sedemên êşê

Bi dehan salan e ku pirsgirêka Kurd bi rêya înkar, asîmîlasyon, polîtîkayên ewlehiyê û rêbazên zorê hatiye destgirtin. Nasname, ziman, çand û îradeya siyasî ya Gelê Kurd gelek caran ne wekî meseleyeke demokrasî û wekheviyê, lê wekî meseleyeke ewlehiyê hatiye dîtin. Jidestdayina jiyana zarokên Besna Tekbudak û Refîka Nergiz yek ji encamên herî wêranker ên vê rastiya dîrokî ye. Herkê sê zarokên wan jiyana xwe ji dest dane. Ji ber vê yekê, tenê bîranîna êşa wan têrê nake. Divê sedemên êşa wan ji holê werin rakirin. Divê şert û mercên ku ji ber şer û pevçûnan hatine afirandin biguherin da ku dayik careke din êşa jidestdayina jiyana zarokekî nejî. Çareseriyeke demokratîk ji bo pirsgirêka Kurd di dilê vê berpirsiyariya dîrokî de ye.

Pîvana jiyîna bîranîna şehîdan

Bîranîna kesên ku di têkoşîna azadiya Kurdan de jiyana xwe ji dest dane ji bo me pir bi qîmet e. Pêwîst e armancên wan ên ji bo wan têkoşîn kirine yên wekî azadî, wekhevî û jiyanek bi rûmet di têkoşîna demokratîk a îro de werin hilgirtin. Rêya herî guncav a ji bo zindîhiştina bîranîna şehîdan avakirina pêşerojek e ku dê pêşî li mirinên nû bigire. Bîranîn bîr e; têkoşîn berpirsiyarî ye; û aştî hilgirtina vê berpirsiyariyê ya ber bi pêşerojê ve ye.

Rola Rêber Apo ya di çareseriyê de

Dema li ser çareseriya pirsgirêka Kurd tê nîqaşkirin, ne pêkan e perspektîfa civaka demokratîk a ku ji hêla Rêber Abdullah Ocalan ve hatiye pêşxistin were paşguhkirin. Ev perspektîf pirsgirêkê ne tenê wekî pevçûnek di navbera dewlet û tevgera Kurd de, lê di heman demê de bi perspektîfa demokratîkbûna civakê û jiyana hevbeş a wekhev û azad a gelan jî çareser dike. Ji ber vê yekê, erka serdema nû ne tenê misogerkirina nebûna pevçûnê ye. Erka rastîn afirandina bingeha civakî û qanûnî ya çareseriyek demokratîk e. Divê şert û merc werin afirandin ku Rêber Apo bikaribe bi azadî bixebite, bifikire û beşdarî pêvajoya çareseriya demokratîk bibe. Divê tecrîda wî bi dawî bibe; divê şert û mercên danûstandin û xebata wî werin misogerkirin. Ger em dixwazin pirsgirêka bingehîn a gelekî çareser bikin, divê em hawîrdorek siyasî biafirînin ku aktorên çareseriyê bikaribin bi azadî nêrînên xwe diyar bikin.

Ji gotinê ber bi gavên şênber

Aştî bi tenê bi daxuyaniyan nayê sazkirin. Ji bo civak baweriyê bi xwe bîne, divê îradeya siyasî veguhere gavên qanûnî yên berbiçav. Ji ber vê yekê, erka bingehîn a qonaxa duyemîn ew e ku îradeya ji bo aştiyê ya derketî holê veguhere sîstemeke qanûnî ya mayînde. Qanûna Çarçoveyê di vî warî de amûrek girîng e. Lêbelê, qanûn divê ne tenê metnek be ku nepevçûnê bi rêk û pêk bike; divê hemî aliyên bingehîn ên çareseriyek demokratîk garantî bike. Ji bo vê armancê: Divê Qanûna Çarçoveyê, ku çareseriya demokratîk a pirsgirêka Kurd bi qanûnî garantî dike û di Meclîsa Mezin a Neteweyî ya Tirkiyeyê de ji hêla piraniyek mezin ve hatiye pejirandin, bi lez were bicîhanîn. Rewşa girtiyên siyasî, mafê hêviyê û prensîbên darizandinek adil divê bi rêziknameyên qanûnî yên berbiçav werin garantîkirin. Divê tecrîda li ser Rêber Apo were rakirin; divê şert û mercên ragihandin û xebata azad werin peydakirin. Divê astengiyên qanûnî û îdarî yên li pêşiya siyaseta demokratîk werin rakirin; divê pratîkên ku îradeya rayedarên hilbijartî lawaz dikin werin bidawîkirin. Divê ziman, çand û nasnameya Kurdî bi destûrî û qanûnî werin garantîkirin. Divê sîstemeke destûrî ya demokratîk were sazkirin ku hemwelatîbûna wekhev a gel û baweriyan garantî dike. Ev gavên bingehîn in û divê ji bo aştî mayînde bibe werin avêtin.

Avakirina civaka demokratîk

Civateke demokratîk ne tenê bi hilbijartinê ye. Ew bi gotin û biryardana li ser jiyana xwe ya gel ve girêdayî ye. Ji ber vê yekê, çareseriyeke demokratîk divê bi hêza rêxistinkirî ya civakê were temamkirin. Divê meclîsên gel li taxan, gundan, navçeyan û bajaran werin xurtkirin; beşdariya jin, ciwan, karker, komên etnîkî û olî yên cuda di pêvajoyên biryardanê de divê were zêdekirin. Rêveberiyên herêmî ne tenê wekî saziyên xizmetguzariyê, lê di heman demê de wekî qadên beşdariya demokratîk jî divê werin hesibandin. Civateke demokratîk a ji herêmî bigire heya navendî birêxistinkirî garantiya civakî ya aştiya mayînde ye. Ji ber vê yekê, têkoşîn divê ne tenê bi demên hilbijartinê ve sînordar be, lê divê bi xebat û rêxistinkirina domdar a li ser gel were meşandin.

Em veguherînin hêza aştiyê

Êşa Besna Tekbudak û Refîka Nergiz rastiyek girîng eşkere dike: Dayik ne tenê qurbaniyên şer in; ew di heman demê de kirdeyên aştiyê yên bihêz in. Banga van her du dayikan, ku her yekê sê zarokên wan xwe feda kirine, bangek e ji bo "êdî bes e". Divê ev bang bibe civakî. Daxwazên aştiyê yên ji dayikan, jinan û qurbaniyên şer divê ji taxan bigire heya bajaran werin organîzekirin; divê ew veguherînin îradeyek civakî ya hevpar ji bo çareseriyek demokratîk. Ji ber ku aştî tenê dema ku ji hêla tevahiya civakê ve were pejirandin, ne tenê aktorên siyasî, mayînde dibe.

Çareseriya demokratîk a pirsa Kurd ji demokratîkbûna Tirkiyeyê nayê veqetandin. Komara demokratîk sîstemeke jiyana hevbeş e ku tê de Kurd dikarin wekî Kurd, Elewî wekî Elewî, Tirk wekî Tirk bijîn û hemû gel û bawerî dikarin bi nasnameyên xwe wekhev û azad bijîn. Ev ne rêyek e ji bo parçekirina Tirkiyeyê, lê rêyek e ji bo xurtkirina jiyana hevbeş bi anîna cudahîyan li ser bingeha wekheviyê. Li şûna yekperestiyê piralîbûn, li şûna înkarê naskirina nasnameyên cuda û li şûna navendîbûnê beşdarbûna demokratîk, bingeha komara demokratîk ava dike.

Peywirên îro yên şênber;

Erka me ya îro ne tenê bîranîna êşê ye, lê veguherandina wê ji bo têkoşîneke demokratîk e.

Ji bo vê yekê:

1. Divê em îradeya aştiyê birêxistin bikin. Divê em civînên giştî yên birêkûpêk li tax, navçe û bajaran li dar bixin; û jin, ciwan, karker, mirovên ji her paşxaneyê û hemû baweriyan di hewldana aştiyê de beşdar bikin.
2. Divê em têkoşîna civakî ji bo Qanûna Çarçoveyê berfireh bikin. Divê em ji raya giştî re rave bikin ka aştî çi garantiyên qanûnî hewce dike; divê em bi derdorên demokratîk, parêzer, sendîka, rêxistinên pîşeyî û civaka sivîl re bi hev re bixebitin.
3. Divê em azadiya Rêber Apo wekî yek ji stûnên bingehîn ên çareseriya demokratîk bihesibînin. Divê em raya giştî ya demokratîk biafirînin da ku tecrîda li ser wî were rakirin û şert û mercên ragihandin û xebatê werin peydakirin.
4. Divê em azadiya girtiyên siyasî biparêzin. Divê em binpêkirinên mafên mirovan ên li girtîgehan eşkere bikin; û bi hevkariya parêzer û rêxistinên mafên mirovan, divê em daxwazên mafê hêviyê, darizandinek adil û azadiyê di rojevê de bihêlin.
5. Divê em siyaseta demokratîk xurt bikin. Divê em şêwazekî xebatê pêş bixin ku siyasetê tenê bi kampanyayên hilbijartinê ve sînordar neke, lê bi berdewamî bi gel re têkilîyê dayne, pirsgirêkên wan ji destpêkê ve guhdar bike û çareseriyan pêk bînin.
6. Divê em hêza dayikan ji bo aştiyê xurt bikin. Divê em êşa dayikan veguherînin têkoşîneke berdewam ji bo aştî û jiyanê, ne tenê di rojên bîranînê de.
7. Divê em civaka demokratîk li ser asta herêmî birêxistin bikin. Divê em encumenên taxan û herêmî xurt bikin; û rêxistinên mayînde di warên jin, ciwan, ked, ekolojî, gel û baweriyan de biafirînin.

Armanca hevpar a van karan eşkere ye: ne tenê xwestina aştiyê, lê avakirina garantiyên wê yên civakî û yasayî bi hev re.

Ji aştiyê ber bi civaka demokratîk ve

Ji bo ku peyv li hember êşa Besna Tekbudak û Refîka Nergiz watedar bin, divê ew veguherînin têkoşînê. Çîrokên van her du dayikan, ku her yekê sê zarokên wan canê xwe feda kirine, ne tenê ji me re qala rabirdûyê dikin, lê di heman demê de berpirsiyariyek li ser me ya li hember pêşerojê jî ferz dikin. Ger em dixwazin pêşî li girîna dayikên din bigirin, divê em mirinên nû rawestînin. Ger em dixwazin bîranîna şehîdan zindî bihêlin, divê em armancên azadî û edaletê yên ku wan bi rêya siyaseta demokratîk ji bo wan têkoşîn kirine, berfireh bikin. Ger em dixwazin pirsgirêka Kurd çareser bikin, divê em polîtîkayên înkar û ewlehiyê bi danûstandinên demokratîk, serweriya hiqûqê û hemwelatîbûna wekhev biguherînin. Ger em rola Rêber Apo di pêvajoya çareseriyê de qebûl bikin û perspektîfa civakek demokratîk qebûl bikin, divê em ji avêtina gavên pêwîst ên siyasî û hiqûqî dûr nekevin.

Ji ber ku mesele êdî ne tenê bîranîna êşên rabirdûyê ye. Mesele avakirina pêşerojekê ye ku ew êş dubare nebin. Ji ber vê yekê, divê Rêber Apo azad bibe. Divê meseleya Kurd bi rêbazên demokratîk çareser bibe. Divê Qanûna Çarçoveyê aştiyê bi awayekî qanûnî garantî bike. Divê rêya azadiya girtiyên siyasî were vekirin. Divê siyaseta demokratîk were xurtkirin. Divê wekheviya gelan û baweriyan were garantîkirin. Divê îradeya aştiyê ya jin û dayikan were rêxistinkirin. Divê civakek demokratîk ji asta herêmî dest pê bike were avakirin. Ev bersiva herî watedar e ji bo êşa du dayikan ku her yek sê zarokên wan xwe feda kirine.

Em ê êşê ji bîr nekin; lê em ê jiyanê di nav wê êşê de xwedî bikin. Em ê şehîdên xwe ji bîr nekin; lê em ê bîranîna wan ne bi mirinên nû, lê bi pêşerojek azad û demokratîk zindî bihêlin. Em ê hêsirên dayikan ji çarenûsê derxînin. Êdî mirin bila tune be, lê jiyan wê her hebe. Êdî şer bila tune be, lê aştî her hebe. Êdî înkar bila tune be, lê rastî her hebe. Êdî tecrîd bila tune be, lê azadî her hebe. Êdî bila wekhevî hebe. Êdî bêdengî bila tune be, lê siyaseta demokratîk bila hebe. Aştî bila niha were. Çareseriya demokratîk niha bila were. Azadî niha bila were.