Komeleya ku di sala 2018'an de li Êlihê wekî Komeleya Lêkolîn û Çanda Ziman a Mereto hat damezrandin û di 3'ê Tîrmeha 2021'ê de navê xwe guherand, kir Komeleya Lêkolîn û Çanda Ziman a Arî (ARÎ-DER), di warê zimanê Kurdî de perwerdehiyê dide û her sal bi sedan xwendekar mezûn dibin. Dewreya ziman ku du polên bi navê Cigerxwîn û Ehmedê Xanî hene, îsal 119 xwendekarên wê yên qeydkirî ne. Deh xwendekar di asta destpêkê de bi awayekî rû bi rû û deh jî serhêl in; 23 xwendekar di asta yekem de bi awayekî rû bi rû û 12 jî serhêl in; 24 xwendekar di asta duyem de bi awayekî rû bi rû û 11 jî serhêl in; 19 di asta sêyem de ne; û 10 jî di asta mamostetiyê de ne. Hevserokê ARÎ-DER'ê Mazlum Tenha diyar kir ku komele ji sala 2018’an vir ve li ser zimanê Kurdî dixebite û armanca wan bilindkirina hişmendiya ziman di civakê de ye û got:"Niha, em li vir atolye û çalakiyên xwe yên hem di nivîsandinê de û hem jî di xwendinê de didomînin. Bê guman, em panel û sempozyûman jî li dar dixin, her çend ne pir caran be jî, da ku hişmendiya li ser ziman di civakê de zêde bikin. Wekî din, em daxuyaniyên çapemeniyê û meşan li dar dixin. Armanca van hemû çalakiyan ew e ku zimanê Kurdî hîn bikin û wê bigihînin astek diyarkirî ya hişmendiyê. Ne rast e ku meriv pêşveçûna zimanê Kurdî tenê di warê bandora dê û bavan de bihesibîne. Divê gelê Kurd bi tevahî berpirsiyariya pêşveçûna ziman bigire ser xwe. Her kes, ji esnafan bigire heya siyasetmedaran, berpirsiyariya pêşveçûna ziman heye."
Divê siyasî ziman pêş bixin
Tenha diyar kir ku divê rêveberiyên herêmî, partiyên siyasî û saziyên demokratîk di pêşxistina zimanê Kurdî de roleke pêşeng bilîzin û got:"Ji ber ku Kurdî û Tirkî ne di heman astê de ne. Ji dibistana seretayî bigire heya zanîngehan û hemû saziyên dewletê, bi Tirkî tê axaftin û nivîsandin. Zimanê Kurdî ne wisa ye û ji ber ku wekî zimanekî nayê naskirin, dezavantajek wê ya mezintir heye. Divê partiyên siyasî bi taybetî vê siyasetê bişopînin. Rêveberiyên herêmî dikarin ji bo zarokan kreşan zarokan vekin û di van kreşan de perwerdehiya duzimanî peyda bikin."
Înkarkirina Kurdî polîtîkaya dewletê ye
Tenha diyar kir ku 21'ê Sibatê ji bo gelê Kurd girîng e û got:"Yên ku bi vî zimanî diaxivîn bi qedexeyan re rû bi rû man, rastî gelek cezayên curbicur hatin û êşkence li wan hat kirin. Û ev rewş li Tirkiyeyê bû polîtîkayeke dewletê. Xala 42'yemîn a Destûra Bingehîn ji bilî Tirkî tu zimanekî din nas nake û hemû polîtîka li gorî wê têne bicîhanîn. Ji ber vê yekê, 21'ê Sibatê ji bo zimanê Kurdî rojek girîng e. Wekî mafekî xwezayî û mirovî, em hem zimanê xwe û hem jî vê rojê diparêzin. Em hemû gelê xwe vedixwînin meşa ku em ê li dar bixin."
MA/OZAN BAYINDIR
