Hosteyê perestgeha sînemayê

Nûçeyên Çand/Huner

Çarşem 17 Mijdar 2021 - 23:27

  • “Dema me film çêdikir dayika lîstikvanê me yê sereke ji bo me 15 heb daw çêkirin. Jineke Kurd bû, diçû mal paqij dikirin û xebatkarek bû. Dawên bi neqş çêkiribûn û rojekê ev dawên xweşik avêtibûn ser milê xwe, anîbû setê. Van dawên wê bandoreke wek filmên Pasolini li ser filma me çêkir. Ez naxwazim vê yekê veşêrim, heta dixwazim bin vî tiştî baş xêz bikim û bînim ziman.”

ARDÎN DÎREN

Jean-Luc Godard, ji bo Sergey Parajanov (Sarkîs Paracanyan) dibêje, “Di perestgeha sînemayê de xeyal, ronahî û rastî heye. Parajanov hosteyê vê perestgehê ye.” Tenê ne Godard, her wiha Martin Scorsese jî piştî filmê kopyaya sala 1969’an ya “Rengê Hinarê” restore dike û ji bo li “Festîvala Toronto ya Filman” were nîşandan, hazir dike dibêje, “Di dîroka sînemayê de tiştekî bi vî rengî tine ye, ji ber ku xeyal û dîmenên wî naşibin ti filmê.” 

Wekî din, ji Tarkovsky heta bi Michelangela Antonioni, gelek derhênerên din jî pesnê sînemaya Parajanov dan û sekn û wêrekiya wî ya ji bo sînemayê pîroz kirin. Nexasim jî şêwaz û dîmenên wî yên wek kolajan.

Mirov bi perwerdeyê nabe derhêner

Parajanov, ji bo derhêneriyê dibêje, ew ne karekî wisa ye ku mirov paşê hîn bibe. Li gor wî divê hûn wek derhênerekî werin dinyayê. Yanî divê gava mirov di zikê diya xwe de be bi derhêneriyê rabe û divê dayika mirov jî aktrîst ango hunermend be. Tenê wisa mirov wê karibe ji mîrateya hunermendiyê para xwe bigire. Nexwe derhênerek li dibistana VGIK’ê jî nikare ji bo derhêneriyê were perwerdekirin! Li gel ku ev dibistan di dinyayê de yek ji dibistana herî baş a sînemayê ye. Parajanov esas dibêje, ew wek derhêner hatiye dinyayê, ji lewma ew dibêje, “Diya min û bavê min derbarê huner de ji berê de afirîner û şareza bûn.”