Biryar ji bo parçekirina Şengalê ye
În 22 Tebax 2025 - 02:45
Di 11. salvegera fermanê de, hikumeta Iraqê biryarên nû yên siyasî li ser civaka Êzidî û Şengalê ferz dike. Piştî mudaxeleyên li ser kotaya Êzidiyan a ji bo hilbijartina Parlamentoya Iraqê, niha jî Wezareta Koç û Koçberan a Iraqê derbarê Êzidiyên koçber ên li kampên Başûrê Kurdistanê biryareke nû ragihand. Wezaretê li şûna rê li ber vegera Êzidiyan veke, biryar da ku Êzidiyên li kampên Başûrê Kurdistanê êdî li cihê ku lê ne bimînin û bi vî awayî melefa koçberên Êzidî jî heya dawiya salê bê girtin. Bi vî awayî wê rê li ber vegera 150 hezar Êzidiyên li kampên Başûrê Kurdistanê were girtin. Rêveberiya Xweser a Şengalê bi daxuyaniyeke nivîskî vê biryara wezaretê weke ‘parçekirina Êzidiyan û qutkirina Êzidiyan ji Çiyayê Şengalê’ nirxand û ragihand ku ew bi ti awayî vê biryarê qebûl nakin.
Berfirehiya daxuyaniya Rêveberiya Xweser a Şengalê bi vî awayî ye:“Ev biryara ku di 11. salvegera fermana li ser civaka Êzidî de hate girtin, cihê gumanê ye û divê raya giştî, gelê me û saziyên mafên mirovan ji vê pêşketinê agahdar bin. Di sala 2014’an de, dema ku civaka me bi destê çeteyên DAIŞ’ê rastî fermanê hat û pêşmergeyên PDK’ê û artêşa Iraqê li şûna parastina Şengalê di cih de reviyan, gelê me ji bo parastina hebûna xwe ji neçarî berê xwe da Başûrê Kurdistanê.
Di sala 2014’an de 26 hezar û 411 malbat ku digihîştin 123 hezar û 846 kes, li Dihokê di 15 kampan de hatin bicihkirin. Her wiha 8 hezar û 881 malbat ku digihîştin 28 hezar û 632 kes jî ji ber ku di kampan de cih tune bû, li nava kavilan hatin bicihkirin. Lê ji ber ku hemû malbat nehatin qeydkirin, ev hejmar hê zêdetir bû. Tevî ku Şengal hate rizgarkirin û ewlehiya herêmê ji aliyê YBŞ, YJŞ’ê û Asayîşa Êzdîxanê, tevî hêzên ewlehiya Iraqê hate peydakirin, lê Wezareta Koç û Koçberan a Iraqê, di vegerandina koçberan de bi ser neket û ket bin berjewendiyên siyasî. 11 sal derbas bûn lê wezaretê heta niha nikarîbû gelê me vegerîne ser warên wan. Kesên ku vegeriyane jî bi destekdayîna Rêveberiya Xweser a Şengalê û hin rêxistinên alîkariyê vegeriyane ser cih û warên xwe.
Biryar temamkirina êrişên DAIŞ’ê ye
Bi taybetî di vê demê de ku her kes bi hilbijartinên parlamentoya Iraqê re mijûle, biryarek bi vî awayî ne di berjewendiya civaka Êzidî de ye, ev biryar êrişeke nû ya siyasî û civakî ye li ser hebûna civaka Êzidî. Û em weke Rêveberiya Xweser a Şengalê radigihînin ku ev biryareke siyasî ye û temamkirina plana DAIŞ’ê ya valakirina Şengalê û guhertina demografiya herêmê ye. Ev biryar plana parçekirina Şengalê ye. Wê demê DAIŞ’ê bi saya berxwedana ku li herêmê pêş ket, nikarîbû Şengalê ji xelkê wê vala bike, lê bi vê biryarê, Wezareta Koç û Koçberan dixwaze ku Şengal ji destê Êzidiyan derkeve û êdî koçberên ji derveyî Şengalê, niştecihbûna wan li ser Başûrê Kurdistanê qeyd bike. Ev biryar dixwaze kampan bike wargehên mayîn de û gelê me yê Êzidî tevî civaka wir bike. Em vê biryara siyasî, ku ne di berjewendiya gelê me û Iraqê de ye, bi ti awayî qebûl nakin. Lazim e Wezareta Koç û Koçberan ji bin bandora PDK’ê û ji siyaseta dewleta Tirk ya ku Êzidî gihand vê rewşê derkeve û di berjewendiya civakê de kar bike.
Rê li ber rewşa xeternak bigrin
Em weke Rêveberiya Xweser a Şengalê, gelê xwe, nas û dostên civaka xwe, hemû saziyên mafên mirovan hişyar dikin, ku ev rewş xeternake û divê pêşî lê were girtin. Her wiha em di serî de bang li gelê xwe yê ku di nava kampan de ne dikin ku di zûtirîn dem de vegerin ser warên xwe û nekevin van xefikên metirsîdar. Her wiha em bang li gelê xwe, siyasetmedar û hemû aliyên siyasî û civakî yên ku xwe wek xizmetkarên civakê dibînin dikin ku bibin xwedî helwest û bêdeng nebin.
Hikumeta Iraqê dixwaze Rêveberiya Xweser ji nav bibe
Eşkere ye ku di van demên dawî de planeke hikûmeta Iraqê ya ji bo jinavbirina Rêveberiya Xweser û dûrxistina civaka Êzidî ji Şengalê heye. Ev nêzîkatî di 11. salvegera fermanê de hê zelaltir bûye, ji dûrxistina namzetên kota Êzidiyan ji proseya hilbijartinê bigire, heta dorpêçkirina giran a li ser Şengalê û biryara Wezareta Koç û Koçberan, ev geşedan nêzîkatiya Iraqê ya li hemberî Şengalê û civaka Êzidî radixe berçavan. Em bang li gelê xwe dikin ku li hemberî vê siyasetê têkoşîna xwe ya azadî û demokrasiyê bilind bikin, her wiha em bang li hikumeta Sudanî û Wezareta Koç û Koçberan dikin ku tavilê dest ji vê biryara xeternak bikşînin.”
ROJNEWS