- Serdema dîrokî ya ku em tê re derbas dibin ne tenê serdemeke krîzê ye ku tê de statuya heyî rawestiyaye; ew di heman demê de asteke dîrokî ya damezrîner temsîl dike ku tê de azadî, aştî û jiyana demokratîk dikare bi gavên rast ên siyasî û civakî were avakirin. Çareseriyeke aştiyane û demokratîk ji bo pirsgirêka Kurd ne bi rêya benda pasîf a di nav sînorên paradîgmayên serdest de, lê bi rêya têkoşîneke rêxistinkirî ku ruhê serdemê bi awayekî rast fam dike, li ser îradeya azad ava dibe û avakirina civakî ya demokratîk dide pêşiyê, mimkun e.
MEHMET ALÎ ALÇINKAYA
Banga 27'ê Sibatê ji bo Aştî û Civaka Demokratîk, di vî warî de, ne tenê destpêka pêvajoyek diyalogê ya nû ye; ew di heman demê de manîfestoyek paradîgmayek siyasî û civakî ya nû ye ku armanc dike civak pêşeroja xwe ya demokratîk li ser bingeha hêza xwe ava bike. Ev banga aştiyê ne tenê wekî nebûna pevçûnê, lê wekî avakirina hevbeş a civakek demokratîk, jiyana hevbeş û hemwelatîbûna azad pênase dike.
Sekinandin dide windakirin
Yek ji mezintirîn xefikên têkoşînên civakî ew e ku çareserî bi tevahî bi kiryarên hêzên serdest ve were girêdan û îradeya civakî bi benda pasîf ve were sînordarkirin. Pirsa "Çima pêşketinên berbiçav tune ne dema ku danûstandin berdewam dikin?" pir caran ji têkçûna têgihîştina têrker a diyalektîka têkoşîna azadiyê û dînamîkên navxweyî yên veguherînên dîrokî derdikeve holê.
Lêbelê, aştî û demokrasî qet bi saya serdestan nayên bidestxistin. Dîrok nîşan dide ku destkeftiyên demokratîk ên mayînde di encama îradeya gelêrî ya rêxistinkirî, têkoşîna civakî û biryardariya demokratîk a hevpar de derdikevin holê.
Di vê pêvajoyê de, teslîmbûna li ber provokasyonan, ketina nav bêhêvîtiyê, an teslîmbûna li ber zîhniyeta "tiştek naguhere" tenê dê qada psîkolojîk a ku statukoya heyî dixwaze biafirîne, xurt bike. Ruhê demê ne li bendemayinê, lê rêxistin, civakîbûn û mezinbûna îradeyek damezrîner dixwaze. Ji ber ku li bendemayina pasîf di demên veguherîna dîrokî de ne tenê demê winda dike, lê di heman demê de dikare destkeftiyên civakî yên bi zehmetî hatine bidestxistin jî qels bike.
Ber bi entegrasyona demokratîk ve
Pirsgirêk tenê ne "bawerî" an "nebawerî" ye. Ev nêrîn perspektîfa çareseriyeke demokratîk teng dike. Pirsgirêka rastîn ew e ku ji nîqaşkirina niyetên partiyan wêdetir biçe û piştrast bike ku nasname, ziman, çand û îradeya siyasî ya gelê Kurd di çarçoveya Komara Demokratîk de, li ser bingeha entegrasyona demokratîk, bi awayekî sazûmanî were garantîkirin.
Entegrasyona demokratîk ne berdewamiya rêbazeke yekperest û asîmîlasyonê ye; ew li ser wê yekê ye ku nasname, çand û baweriyên cuda taybetmendiyên xwe yên bêhempa diparêzin di heman demê de jiyaneke hevpar li ser bingeha hemwelatîbûna wekhev, azad û demokratîk ava dikin.
Ji ber vê yekê, armanc ne tenê lihevkirinek siyasî ye; armanc ew e ku gelê Kurd, jin, ciwan, karker û hemû komên civakî yên bindest di perspektîfa Civaka Demokratîk û Neteweya Demokratîk de bibin mijarên damezrîner ên jiyaneke azad û wekhev.
Avakirina jiyaneke komînal
Garantiya rastîn a azadiyê ne tenê di rêziknameyên yasayî de ye, lê di heman demê de di rêxistinkirina jiyana rojane di nav civakek demokratîk de jî heye. Aştiya mayînde tenê bi xurtkirina jiyana komunal, siyaseta demokratîk û xwerêxistinkirina gel dikare were bidestxistin.
Ji ber vê yekê, erka bingehîn a jin, ciwan, kedkar û hemû dînamîkên civakî ew e ku ji îro pê ve li taxan, gundan, bajaran, cihên kar, dibistan û hemû qadên jiyanê, civakek demokratîk birêxistin bikin.
Ev pêvajoya avakirinê li ser sê stûnên bingehîn disekine:
Guhertinên di zîhniyetê de: Dûrketina ji têgihîştina reqabetkar, takekesî û serdest a modernîteya kapîtalîst; misogerkirina ku paradîgmaya demokratîk, ekolojîk û rizgariya jinan di hişmendiya civakî de kok bigire.
Kesayet û şêwaza jiyanê: Veguherandina nirxên demokratîk ên ku ne tenê di asta axaftinê de lê di heman demê de di pratîka exlaqî, çandî û siyasî ya jiyana rojane de têne parastin; avakirina takekesê azad û civaka demokratîk bi hev re.
Pêkanîna rêxistinkirî: Veguherandina jiyana komunal ji bo rastiyek civakî bi rêya pêşxistina komîn, meclîs, kooperatîf, qadên hilberîna kolektîf û rêxistinên gelêrî yên demokratîk.
Di encamê de;
Bi kurtasî, hêza rastîn a çareseriyeke aştiyane û demokratîk ne di înîsiyatîfa serdestan de ye, lê di îradeya rêxistinkirî ya civakê de ye. Bi rêberiya jinan, dînamîzma ciwanan, hêza hilberîner a karkeran û îradeya demokratîk a hevpar a gel, pêkanîna vê veguherîna zihniyetê di her aliyê jiyanê de berpirsiyariya dîrokî ya herî bingehîn a vê serdemê ye.
Tiştê ku îro pêwîst e ne tenê li bendemayin e; ew rêxistinkirina civatek demokratîk, berfirehkirina jiyana komunal û avakirina pêşerojek hevpar e ku ji îro pê ve dest pê dike. Rêya derbaskirina ji çerxên xerab, pûçkirina provokasyonan û misogerkirina aştiyek mayînde, avakirina bi biryardarî ya Neteweya Demokratîk, siyaseta demokratîk û jiyana komunal li ser bingeha xwerêxistinkirina gel e. Ruhê demê tam vê xurtkirina îradeya damezrîner û civakîkirina azadiyê ferz dike.
