Îradeya heyî wê zincîrê bişikîne

Êrişên li ser Rojava ji aliyê çeteyên HTŞ, DAIŞ û dewleta Tirk, Kurdên ji her çar beşên Kurdistanê û dîasporayê bi ruhekî yekgirtî anîne cem hev û mijara yekitiya neteweyî ya Kurd a ku demeke dirêj e tê nîqaşkirin vejand. Parêzer û Nûnerê Înîsiyatîfa Yekitiya Demokratîk Kadîr Kutevî, nirxandina vê meyla yekitiya neteweyî ya xurt ku bi êrişên li ser Rojava derket holê, diyar kir ku yek ji sedemên sereke yên ku yekitiya neteweyî hîn nehatiye sazûmankirin, nêzîkatiyên îdeolojîk ên dewletên ku li ser erdnîgariya Kurdan serdest bûne ne û got:"Têgihîştina umetparêziyê ku heman xala hevpar a olî ya gelê Kurd tekez dike, bûye amûra herî fonksiyonel ji bo tepeserkirina daxwazên neteweyî. Dema ku 'biratiya ummetê' ji Kurdan re tê bibîranîn, daxwazên neteweyî yên Tirk, Ereb û Farisan wekî rewa tên pejirandin. Lê belê, lêgerîna mafên neteweyî ya Kurdan bi salan bi gotina 'cudakarî' an 'îsyan' hatiye mehkûmkirin." Kadir Kutevî behsa pêvajoya Peymana Sykes-Picot kir û got:"Di salên 1907 û 1908'an de, Sykes ku Peymana Sykes-Picot a Brîtanî çêkir, gelek caran hat Kurdistanê û ji serokên Kurdistanê re got, 'Werin em bi we re hevkariyê bikin, bila Kurd bibin xwedî dewletek ji ber ku Rojhilata Navîn ji nû ve tê şekildan.' Kurdan li dijî Sykes derxistin û hinceta wan têgeha umetparêzî bû. Lê Tirk, Faris û Ereb, bi rêya têgeha umetê, hestên neteweyî yên Kurdan bi salan paşguh kirin. Vê zîhniyeta kolonyalîst di Kurdan de kesayetiyeke kolonyal afirand. Ji bo ku yekitiya Kurdan çêbibe, divê rê ji Kurdan re were vekirin ku guh bidin hev. Rêxistinên Kurdan hewce ne ku hemû zehmetiyên berê jê bibin û werin cem hev da ku vê cîhana hestan biafirînin." Kutevî destnîşan kir ku piştî rewşa li Rojava di nav Kurdan de hesteke mezin a yekitiyê derketiye holê û got:"Hestê yekitiya neteweyî ya Kurd niha gihîştiye astekê ku ji rêxistinên Kurd derbas dibe. Hemû rêxistinên Kurd, hemû Kurdên li her çar perçeyên Kurdistanê, niha yekitiya neteweyî dixwazin. Faktora herî girîng a vê hevgirtinê têkoşîna qehremanî ya Kurdên li wir û nîşandana vê yekê ji aliyê çapemeniya Kurd ve ji raya giştî ya cîhanê re bû. Lêgerîna gelê Kurd a ji bo yekitiya neteweyî di bin siya înkar, asîmîlasyon û polîtîkayên umetparêziyê de zêdetirî sedsalek e hatiye tepeserkirin. Lêbelê, îradeya hevpar a ku îro li her çar perçeyên Kurdistanê radibe, ji her demê bêtir nêzîktirî şikandina vê zincîrê ye."

MA/LUTFU PALA