10'emîn Pêşangeha Pirtûkan a Amedê ku ji aliyê Koma Pêşangehan a Tuyapê ve bi hevkariya Komeleya Weşangerên Tirkiyeyê û bi piştgiriya Odeya Bazirganiyê ya Amedê tê organîzekirin, dê di navbera 26'ê Îlonê û 4'ê Cotmehê de li Navenda Pêşangeh û Kongreyan a Navneteweyî ya Mezopotamyayê pêk were. Di vê pêşangehê de ku dê tê de bi giştî 74 çalakî (wekî gotûbêj û panel) û 300 çalakiyên îmzekirina pirtûkan bên lidarxistin, 27 dezgehên weşanê û saziyên ji bajarên Kurdistan û Tirkiyeyê ku girêdayî Komeleya Weşanger û Belavkarên Kurd (YEW-KURD) in dê beşdar bibin.
Weşanxaneya Aramê jî dê bi berhemên xwe yên ku ji zêdetirî 250 sernavan pêk tên, li pêşangehê bi xwendevanên xwe re bicive. Salih Keleş, nûnerê Weşanxaneya Aramê, bal kişand ser girîngiya vê çalakiyê ji bo weşangerên Kurd û diyar kir ku beşdarbûna di Pêşangeha Pirtûkan a Amedê de derfeteke hêja ye ji bo danîna têkiliyê bi xwendevanan re.
Keleş diyar kir ku beşdarbûna pêşangeha pirtûkan ji bo gihandina karên wan rasterast ji bo raya giştî girîng e û got: "Fuara pirtûkan ji bo weşanxaneyan wekî cihan xizmetê dikin da ku bi civakê re têkilî daynin. Pergala ku em tê de dijîn bi hedefgirtina hiş êrişî çanda civakî dike; bi rêbazên wekî dîjîtalîzekirin û pêşvebirina zekaya çêkirî têkiliyên mirovan tên qutkirin. Wekî din, dînamîkên lêkolîna girêdana di navbera ezmûnên heyî û rabirdûyê an dîrokê de di nav civakê de tên hilweşandin. Ji bo Aramê, girîngiya pêşangehê di potansiyela wê de ye ku rasterast li dijî van meylên şer bike. Divê ciwan berî ku wê qebûl bikin lêkolîn bikin ka ew bi çi re rû bi rû dimînin û divê ew hewl bidin ku rastiyê eşkere bikin. Armanca Aramê ew e ku mudaxeleyî gefên li ser civakê, şer û xetera jêbirina çandî bike. Ji ber vê yekê em pêşangeha pirtûkan girîng dibînin û em ê beşdar bibin."
30 sernav û pirtûkên nû
Keleş got: "Zêdetirî 500 sernavên me hene, lê gelek pirtûkên me hatine qedexekirin; lewma em nikarin yên qedexekirî bibin cihên fermî. Em ê bi nêzîkî 250 sernavan beşdarî pêşangehê bibin. Li stenda Aramê, 250 pirtûkên cuda bi Tirkî û Kurdî ku mijarên wekî lêkolîn, çand, dîrok, wêjeya zarokan û wêjeya giştî li xwe digirin, dê werin pêşandan. Zêdetirî 30 sernavên nû dê ji bo xwendevanên me bên pêşkêşkirin û heft pirtûkên nû çapbûyî jî dê li pêşangehê werin nasandin. Li gorî polîtîkaya xwe ya weşanê, em berhemên ku armanca wan çareserkirina pirsgirêkên civakî ye amade dikin; em pirtûkên nivîskarên ku balê dikişînin ser çand û dîroka civakî çap dikin û dê wan pêşkêş bikin. Çar sernav dê bi çapa xwe ya duyemîn derkevin pêş û me çapa çaremîn a yek ji pirtûkên xwe jî derxistiye. Ev yek asta eleqeya xwendevanan nîşan dide."
Keleş sernavên 7 berheman ên ji celebên curbicur ku ji aliyê Weşanên Aramê ve cara ewil di 10'emîn Pêşangeha Pirtûkan a Amedê de tên nasîn - wiha rêz kir: "Bazbenda Dayê" (Roman) a Kamran Simo Hedilî; Eylul Îmuk -"Yıkıntılar Arasında Yukselen Uygarlıklar-Mezopotamya" (Dîrok); Berhemên Étienne-Gabriel Morelly-wergerandin Hizir Çag -"Doğanın Kanunu / veya Her Zaman İhmal Edilmiş ya da Yanlış Anlaşılmış Olan Kanunlarının Gerçek Ruhu" (Felsefe), "İnsan Kalbi Üzerine Eğimine (Felsefe) û "Yuzen Adalar’ın Batışı veya Basiliade" (Utopya); û Nûman Amed -"Özgürlüğün Etimolojisi-5 / Kelimelerin Ardındaki Dil: Kürtçe" û "Özgürlüğün Etimolojisi-6 / Teze Karşı Anti-Tez (Etîmolojî).
Bangewazî
Keleş, bi mebesta teşwîqkirina xwendevanan ji bo beşdarbûna li pêşangeha pirtûkan, wiha got: “Ka em binêrin ka ew karên ku em rojane dikin, tevî ku em wekî bi dilxwaz jî wan dikin çawa me ji xweseriya me ya rastîn dûr dixin û heta çi astê rê didin me ku em rastiya xwe fêm bikin. Banga me ya ji bo xwendevanan ev e: Divê em di xwendina berhemên klasîk de bi israr bin ku em ji xwe dûr nekevin ango di warê lêkolîn, çand û dîrokê de û nekevin bin bandora pergalê. Em hemû kesan vedixwînin qada pêşangehê.”
MA/AMED
