- Li bajarê Jhansî yê Hindistanê, peykerê jinekê radiweste ku xuya dike mîna ku nû ji şerekî berdewam derketibe. Ew li ser hespê bi coş siwar dibe, porê wê li pişt wê mîna şewqên agir diherike û destê wê bilind e. Şûrek digre ku dibiriqe mîna ku hê jî li hewayê be dibiriqe. Ew ne tenê şahbanûyek e, her wiha jinek e ku padîşahiya xwe li ser milên xwe hilgirtiye û serê xwe tu car netewandiye.
Ev peyker tenê çîroka serketinê nabêje, her wiha çîroka biryardariya bêdawî jî dibêje. Peykersaz ne niyeta nemirkirina formeke statîk, kêliyek şewitandinê di dîrokê de; kêliyek berxwedanê ku rêça Hîndistanê guhertiye, dihewîne. Her xwarbûna di laşê hespê de, her lêdanek mûştiya şahbanûyê, nîşan dide ku tevger nesekiniye, ku şer di bîra kolektîf a cihê de berdewam dike.
Mertalê xelkê xwe bû
Ranî Lakşmî Baî (Manîkarnîka), di sala 1828’an de ji dayîk bûye û ji zarokatiyê ve bi siwarî û şer mezin bûye. Piştî mirina hevjînê wê Brîtaniyan hewl dan ku padîşahiya wê bi zorê dagir bikin, lê wê got ‘nabe’. Wê xwe ne tenê wek serwer, wek mertalek ji bo gelê xwe didît.
Heta kêliya dawî şer kir
Paşê sala 1857’an hat, sala serhildana mezin. Dema ku agir gihîşt Jhansiyê, şahbanû nereviya. Di şûna revê de, wê zirxên xwe li xwe kir, li hespê xwe siwar bû, kurê xwe yê pitik bi xwe ve girêda û berê xwe da qada şer. Bi taybetî ev wêne îlhamê da peykersaz û ev wêne ye ku îro peyker bi hemû hêz û coşa xwe temsîl dike.
Jiyana Ranî Lakşmî Baî di sala 1858’an de li qada şer bi dawî bû, heta kêliya dawî şer kir. Ew neşikest; berevajî vê, bû efsaneyek. JÎNHA
